Khi mới vào học ở Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Bình được 1 năm, do đội ngũ giáo viên thiếu nhiều trong khi huyện nhà đang đối mặt với nạn mù chữ, nên từ tháng 9 năm 1995, thầy giáo Hoàng Xuân Dục đã được phân công về công tác tại Trường Tiểu học và THCS Lâm Hóa, sau này là Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Lâm Hóa. Cho đến nay Thầy đã có 30 năm liền gắn bó với mảnh đất vùng DTTS xã Lâm Hóa.

Bản Kè là nơi đầu tiên thầy Hoàng Xuân Dục đặt chân đến. Thời điểm đó, đồng bào DTTS nơi đây chủ yếu là dân tộc Chứt cuộc sống còn nghèo đói, tạm bợ, di canh di cư, coi nhẹ việc học chữ. Thầy xác định là phải quyết tâm học bằng được tiếng dân tộc để giao tiếp với bà con và dạy học sinh dân tộc. Thầy sống với dân, gần gũi với dân, cùng học sinh đi câu cá, hái củi, đơm bẫy…  chính vì vậy Thầy đã học được rất nhiều từ phụ huynh và học sinh. Thời gian đó, ban ngày Thầy dạy học ở trường, ban đêm dạy xóa mù cho bà con. Lớp học xóa mù lúc nào cũng rộn tiếng cười của bà con và những lời động viên khích lệ từ Thầy. Chính vì sự gần gũi, thân tình đó mà lớp học xóa mù ngày càng đông người tham gia, ban đầu chỉ có 7 người, rồi lớp học có thêm 11 người, 15 người rồi 27 người. Ngoài ra, Thầy luôn hướng dẫn cho bà con người DTTS biết sống văn minh, khoa học, biết vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân, xóa bỏ nhiều hủ tục lạc hậu, nhất là hủ tục tìm thầy thổi, thầy cúng khi đau ốm,...

Thấu hiểu những thiệt thòi của học sinh DTTS, Thầy nhận thấy mình phải nỗ lực để bù đắp một phần nào đó cho các em với mong muốn trẻ em vùng cao có một tương lai tươi sáng hơn. Hàng ngày, bất kể ngày nắng hay mưa, cứ 6h15 phút tiếng kẻng của Thầy lại vang lên ở điểm trường Bản Chuối, thúc giục học sinh đến trường. Có những khi đã vào giờ học nhưng chưa đủ học sinh, Thầy lại đến từng nhà gọi các em đi học. “Nếu không gọi, các em không đi học. Việc của mình là phải có học sinh để dạy, chứ ở nhà các cháu sẽ hổng kiến thức”, Thầy tâm sự. Những năm trước đây, tình trạng học sinh bỏ học theo bố mẹ lên nương rẫy nhiều, nhất là sau các dịp lễ Tết. Với quyết tâm không để cho học sinh nghỉ học giữa chừng, Thầy cùng các thầy cô giáo đã đi khắp các bản làng, đến từng nhà học sinh để vận động các em tiếp tục đi học. Nhờ làm tốt công tác duy trì sĩ số, từ năm học 2018-2019 đến nay, nhà trường không còn tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng.

Thầy hiện là Tổ phó chuyên môn của trường, được đánh giá là nhà giáo có trách nhiệm và năng lực giảng dạy tốt. Trên lớp, Thầy luôn lựa chọn phương pháp phù hợp với học sinh người DTTS. Để các em dể hiểu, dễ nhớ, Thầy đã thiết kế bài giảng ngắn gọn, dễ hiểu, kết hợp việc sử dụng các đồ dùng, thiết bị, phương tiện trong dạy học. Biết học sinh DTTS tiếp thu kiến thức còn chậm, mỗi tuần Thầy đều dành 2-3 buổi đến từng nhà dạy phụ đạo cho học sinh và nhắc nhở các em tự học. 

Có thể nói Thầy là hình ảnh thầy giáo có uy tín trong nhân dân, người đã làm thay đổi nhận thức của đồng bào dân tộc Chứt về việc học. Các em học sinh dân tộc đều biết chữ; nhiều em đã trở thành những cán bộ, nhà làm vườn và kinh doanh giỏi, đóng góp cho sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Thầy đã được các cấp ghi nhận, khen thưởng như đạt danh hiệu Giáo viên chủ nhiệm giỏi năm học 2013- 2014, năm học 2022 – 2023; Giáo viên dạy giỏi năm học 2015 – 2016, năm học 2019 – 2020; Được Chủ tịch UBND huyện tặng Giấy khen của năm học 2013 – 2014; là Chiến sĩ thi đua cơ sở năm học 2015 – 2016, năm học 2022 – 2023. Với những đóng góp không nhỏ trong công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ, Thầy vinh dự được Bộ trưởng Bộ GD&ĐT và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tặng Bằng khen; được tôn vinh tại Chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” do Bộ GD&ĐT và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phối hợp tổ chức vào tháng 11/2024 tại Hà Nội.

Thầy giáo Hoàng Xuân Dục thực sự là một tấm gương nhà giáo tiêu biểu về tinh thần trách nhiệm trong công việc, chưa bao giờ ngại khó khăn, gian khổ, luôn hoàn thành mọi nhiệm vụ được phân công. Nhiều năm đứng trên bục giảng, Thầy đã để lại hình ảnh đẹp cho các em học sinh, nhân dân và đồng nghiệp với sự tận tụy, gần gũi, đầy tình yêu thương, đóng góp không nhỏ cho sự nghiệp trồng người vùng đồng bào DTTS xã Lâm Hóa./.

                                                                                   Nguyễn Thị Hương- Phòng GD&ĐT Tuyên Hóa