Giám sát và phản biện xã hội là nhiệm vụ quan trọng trong công tác tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của Mặt trận Tổ quốc ( MTTQ) và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội. Công tác giám sát và phản biện đã được quy định trong Hiến pháp năm 2013 và Luật MTTQ Việt Nam, đồng thời được cụ thể hoá bằng Quyết định số 217- QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội và các văn bản pháp luật của Nhà nước.
       Trong 5 năm qua, Uỷ ban MTTQ Việt Nam huyện Tuyên Hoá luôn chủ động thực hiện vai trò giám sát thông qua việc tham gia với Thường trực HĐND, các Ban của HĐND huyện, chủ trì giám sát hoặc phối hợp với các tổ chức thành viên, các ngành liên quan để tiến hành giám sát việc chấp hành và thực hiện pháp luật trên các lĩnh vực của đời sống xã hội. Theo đó, MTTQ và các đoàn thể huyện đã thành lập các Đoàn giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách; chấp hành pháp luật ở một số cơ quan, đơn vị; Quy chế dân chủ ở xã, thị trấn…MTTQ huyện chỉ đạo cơ sở tổ chức giám sát thông qua hoạt động Ban Thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư cộng đồng ở xã, thị trấn. Qua đó đã góp ý, kiến nghị với các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân khắc phục những hạn chế, thiếu sót trong công tác điều hành, quản lý nhà nước và việc chấp hành pháp luật. Bên cạnh đó, MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội huyện tích cực tham gia góp ý xây dựng đảng, xây dựng chính quyền, phản biện xã hội đối với dự thảo các dự án Luật; Chỉ thị, Nghị quyết của HĐND, UBND và văn kiện Đại hội Đảng bộ các cấp…
       Việc tổ chức giám sát và phản biện xã hội của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội là một hoạt động mới, do đó trong quá trình tổ chức thực hiện vẫn còn gặp không ít khó khăn: một số đoàn thể vẫn còn lúng túng trong tổ chức giám sát và phản biện xã hội; chưa chủ động đề xuất các cấp, các ngành gửi các văn bản dự thảo đến MTTQ và các đoàn thể lựa chọn tổ chức phản biện; số lượng và chất lượng các cuộc giám sát và phản biện xã hội chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu.
       Để phát huy tốt hơn vai trò, trách nhiệm của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội trong công tác giám sát và phản biện xã hội, trong thời gian tới, Ban Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam huyện chỉ đạo thực hiện một số giải pháp chủ yếu sau:
       Thứ nhất, MTTQ và các đoàn thể các cấp trong huyện cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quán triệt Quyết định số 217- QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị về Quy chế giám sát và phản biện xã hội để thống nhất về nhận thức trong các cơ quan, đơn vị, các ngành, địa phương nhằm đạt hiệu quả, phát huy dân chủ, tập hợp ý kiến đông đảo nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền.
       Thứ hai, hằng năm MTTQ và các đoàn thể huyện cần chủ động đề xuất với cấp uỷ cho ý kiến phê duyệt các nội dung giám sát để khỏi trùng các cuộc kiểm tra, thanh tra trong một đối tượng; cần lựa chọn những nội dung, vấn đề bức xúc mà xã hội đang quan tâm có liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên, đoàn viên và nhân dân để xây dựng kế hoạch triển khai công tác giám sát và phản biện xã hội, đặc biệt quan tâm đến việc lựa chọn phương pháp giám sát, phản biện xã hội hiệu quả thiết thực.
       Thứ ba, trước khi tổ chức giám sát phải xây dựng kế hoạch chi tiết, đề cương báo cáo cụ thể và phân công nhiệm vụ cho các thành viên giám sát chuẩn bị tốt các điều kiện phục vụ cho đoàn giám sát( kinh phí, tài liệu,…). Đặc biệt là tài liệu liên quan đến nội dung giám sát gửi cho tất cả các thành viên của đoàn giám sát. Đồng thời cần có sự phối hợp với cấp uỷ, thủ trưởng đơn vị được giám sát để chủ động trong quá trình giám sát.
       Thứ tư, đoàn giám sát phải thực hiện đầy đủ đúng quy trình, phù hợp với chức năng nhiệm vụ từ khâu lựa chọn nội dung, báo cáo xin ý kiến cấp ủy, xây dựng kế hoạch, thành lập đoàn giám sát, tổ chức giám sát, tổng hợp báo cáo, thông báo kết quả giám sát phải đảm bảo đúng mục đích, yêu cầu. 
      Thứ năm, thành lập đoàn giám sát nên bố trí, lựa chọn những cán bộ có chuyên môn sâu, năng lực nhìn nhận, phân tích, đánh giá vấn đề, có tư duy độc lập và năng lực tổng hợp, phản biện, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm đối với công việc; thường xuyên bồi dưỡng về kỹ năng, nghiệp vụ cho cán bộ để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ.
      Thứ sáu, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội huyện cần phối hợp đồng bộ, chặt chẽ với cấp uỷ Đảng, chính quyền các cấp trong việc cung cấp thông tin, đảm bảo để Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể thực hiện tốt chức năng giám sát và phản biện xã hội theo đúng quy định hướng dẫn. Đồng thời, đôn đốc Ban giám sát đầu tư của cộng đồng, Ban thanh tra nhân dân chủ động đề xuất nội dung giám sát phù hợp với thực tiễn của địa phương
      Vai trò giám sát và phản biện xã hội của UBMT và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội huyện được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng kể cả trước mắt và lâu dài, nhằm giúp cấp uỷ Đảng lãnh đạo, chỉ đạo sát với tình hình của địa phương, đồng thời góp phần với chính quyền các cấp quản lý, điều hành hoạt động được tốt hơn, tạo được sự đồng thuận cao trong nhân dân. Điều mong muốn của nhân dân là hoạt động giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội huyện thật sự góp phần làm cho chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước sát thực tiễn phù hợp với đời sống xã hội; tổ chức bộ máy và cán bộ trong hệ thống chính trị ngày càng được nâng cao về năng lực, phẩm chất đạo đức, tác phong công tác, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí… để ngày càng đáp ứng tốt hơn công cuộc đổi mới của đất nước cũng như nâng cao vị thế của Mặt trận, củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng và chế độ.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Phạm Xuân Kỳ
                                                                                                                                                                                                                                                                                    UVTV, Chủ tịch UBMTTQVN huyện